1. Co oznacza skrót ADHD
ADHD to skrót od angielskiej nazwy attention-deficit/hyperactivity disorder. Dosłownie: zaburzenie z deficytem uwagi i nadruchliwością. W Polsce najczęściej mówi się „zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi”. Tej nazwy używają też polskie rekomendacje psychiatryczne z 2025 roku.
W dokumentacji medycznej zobaczysz jednak inne słowa. Polska wciąż korzysta z klasyfikacji ICD-10 w wersji z 2008 roku. Ministerstwo Zdrowia nie ustaliło jeszcze daty przejścia na ICD-11. W ICD-10 rozpoznanie ma kod F90 i nazwę „zaburzenia hiperkinetyczne”. Najczęściej stosowany podkod to F90.0 — „zaburzenie aktywności i uwagi”. Gdy są kłopoty z uwagą bez nadruchliwości, lekarz może wpisać F98.8. Co oznaczają poszczególne kody i typy, opisujemy w tekście o typach ADHD.
A co z ADD?
ADD to starsza nazwa. Amerykańska klasyfikacja DSM-III z 1980 roku mówiła o „zaburzeniu z deficytem uwagi (z nadruchliwością lub bez)”. Już w 1987 roku, w poprawionym wydaniu DSM-III-R, zastąpiono ją nazwą ADHD. Dziś „ADD” to potoczne określenie ADHD z przewagą nieuwagi — osoby, która nie biega po klasie, ale odpływa myślami. Więcej o tej postaci w tekście ADHD typ nieuważny.
2. Czy ADHD to choroba (psychiczna)?
To jedno z najczęstszych pytań. Odpowiedź zależy od tego, co rozumiesz przez „chorobę”.
- Według polskiej klasyfikacji ADHD jest w rozdziale V ICD-10, który nosi nazwę „Zaburzenia psychiczne i zaburzenia zachowania” (F00–F99). Leży tam w grupie F90–F98: zaburzenia zachowania i emocji, które zaczynają się zwykle w dzieciństwie lub w wieku młodzieńczym.
- Według WHO (ICD-11) ADHD należy do zaburzeń neurorozwojowych — razem z autyzmem, zaburzeniami rozwoju mowy czy koordynacji ruchowej. Ma kod 6A05.
- Według polskich psychiatrów (rekomendacje Sekcji Kształcenia Specjalizacyjnego PTP, 2025) to „częsty stan neurorozwojowy”.
Wspólne jest jedno: ADHD nie jest infekcją ani chorobą, która pojawia się nagle i mija po kuracji. To inny przebieg rozwoju mózgu od wczesnego dzieciństwa. Jednocześnie to nie tylko „cecha charakteru”. Rozpoznanie stawia się wtedy, gdy objawy realnie utrudniają naukę, pracę lub relacje.
Czy ADHD to upośledzenie?
Nie. Niepełnosprawność intelektualna — w ICD-10 jeszcze pod starą nazwą „upośledzenie umysłowe” — ma osobne kody F70–F79. ADHD to F90. Oba rozpoznania mogą wystąpić u jednej osoby, ale jedno nie wynika z drugiego. Osobną sprawą jest prawo: czy z ADHD można dostać orzeczenie o niepełnosprawności. Wyjaśniamy to w tekście czy ADHD to niepełnosprawność.
Jak my o tym myślimy
Patrzymy na ADHD z perspektywy neuroróżnorodności. Mózgi ludzi różnią się od siebie, a ADHD to jeden z takich wariantów. To nie znaczy, że trudności są wymyślone. Spóźnienia, przegapione terminy i wstyd, który im towarzyszy, są prawdziwe. Ale wiele z nich wynika ze zderzenia ze szkołą czy pracą zbudowaną pod inny sposób działania. Więcej o tym podejściu w tekście neuroróżnorodny a neurotypowy.
3. Jak ADHD wygląda na co dzień
ADHD opisuje się zwykle przez trzy obszary: nieuwagę, nadruchliwość i impulsywność. W praktyce najlepiej widać je w zwykłych sytuacjach:
- Zaczynasz pięć rzeczy naraz, a kończysz jedną — tę, która była najciekawsza.
- Wiesz, że rachunek trzeba zapłacić dziś, a mimo to robisz to o 23:50 albo jutro.
- W rozmowie odpowiadasz, zanim ktoś skończy pytanie, bo boisz się, że myśl ucieknie.
- Na nudnym spotkaniu nie możesz usiedzieć, a nad własnym projektem siedzisz do trzeciej w nocy.
To ostatnie dziwi wielu ludzi. Jak ktoś z „deficytem uwagi” może godzinami grać albo czytać o swoim hobby? WHO wyjaśnia, że przy zajęciach, które dają dużo bodźców i częste nagrody, nieuwagi może nie być widać. Kłopot nie polega więc na braku uwagi, tylko na tym, że trudno nią sterować na żądanie.
WHO zwraca też uwagę na coś, o czym mniej się mówi. U osób z ADHD często występują trudności z regulacją emocji, niska tolerancja frustracji i pewna niezgrabność ruchowa. Złość czy rozczarowanie przychodzą szybko i mocno. Piszemy o tym więcej w tekście dysregulacja emocjonalna w ADHD.
Kiedy to już ADHD, a kiedy zwykłe roztargnienie
Każdy czasem zapomina klucze. Według WHO o ADHD mówi się wtedy, gdy objawy:
- trwają długo (polskie rekomendacje każą oceniać m.in. ostatnie 6 miesięcy),
- pojawiają się w różnych miejscach — w domu, w szkole, w pracy,
- wyraźnie odstają od tego, czego oczekuje się w danym wieku,
- mają bezpośredni, negatywny wpływ na naukę, pracę lub relacje,
- w jakiejś formie były widoczne przed 12. rokiem życia.
Pełną listę objawów według DSM-5, przykłady w różnym wieku i stany, które mogą wyglądać podobnie, opisujemy w przewodniku objawy ADHD. Trzy prezentacje (z przewagą nieuwagi, z przewagą nadruchliwości i mieszaną) omawiamy w tekście o typach ADHD.
4. Skąd się bierze ADHD? Czy jest dziedziczne?
Krótko: z genów i z wczesnego środowiska, przy czym geny ważą najwięcej. Najlepszym podsumowaniem jest międzynarodowy konsensus World Federation of ADHD z 2021 roku. 80 autorów z 27 krajów zebrało w nim 208 wniosków opartych na dużych badaniach i metaanalizach. Jeden z nich mówi, że ADHD rzadko ma jedną przyczynę. Najczęściej wynika z połączenia wielu czynników genetycznych i środowiskowych, z których każdy ma bardzo mały wpływ.
Geny: co znaczy „74% odziedziczalności”
Badania rodzin, bliźniąt i dzieci adoptowanych pokazują, że ADHD często występuje w rodzinach. W badaniach bliźniąt odziedziczalność ADHD wynosi ok. 74% (Faraone i Larsson, 2019). Ta liczba bywa źle rozumiana. Nie oznacza, że:
- dziecko rodzica z ADHD ma 74% szans na ADHD,
- Twoje ADHD jest „w 74% z genów, a w 26% z wychowania”.
Oznacza tyle, że w badanej populacji około trzech czwartych różnic między ludźmi w cechach ADHD wiąże się z różnicami w genach. Nie istnieje też jeden „gen ADHD”. Według tego samego przeglądu ok. jedna trzecia odziedziczalności to efekt wielu częstych wariantów genów, z których każdy działa bardzo słabo. Część dokładają rzadkie zmiany w DNA.
Środowisko: co ma znaczenie, a co tylko tak wygląda
Konsensus z 2021 roku wymienia czynniki, które łączą się z większym ryzykiem ADHD. Przykład: w metaanalizie 12 badań dzieci urodzone bardzo wcześnie lub z bardzo niską masą urodzeniową miały ADHD trzy razy częściej.
Ten sam dokument pokazuje jednak, jak łatwo pomylić związek z przyczyną. W metaanalizach palenie przez matkę w ciąży wiązało się z ADHD u dzieci częstszym o ponad połowę. W dużych badaniach populacyjnych ten związek znikał jednak, gdy uwzględniono ADHD w rodzinie. Wygląda więc na to, że te same czynniki rodzinne zwiększają szansę i na palenie, i na ADHD. To nie znaczy, że palenie w ciąży jest bezpieczne — tylko że nie tłumaczy ADHD.
Co z dopaminą i budową mózgu?
Popularne wyjaśnienie mówi, że mózg z ADHD „ma za mało dopaminy”. Badania są tu niejednoznaczne. W badaniu PET 53 nieleczonych dorosłych z ADHD (Volkow i in., 2009) w układzie nagrody było mniej transporterów i receptorów dopaminy niż w grupie porównawczej. Metaanaliza 9 badań (Fusar-Poli i in., 2012) znalazła z kolei średnio o 14% więcej transporterów dopaminy u osób z ADHD. Ich liczba zależała jednak od tego, czy ktoś wcześniej brał leki. Dopamina ma więc znaczenie, ale „niedobór dopaminy” to uproszczenie. Szczegóły w tekście ADHD a dopamina.
Badania obrazowe znajdują między grupami z ADHD i bez niego małe różnice w budowie i pracy mózgu. Konsensus podkreśla, że tych różnic nie da się użyć do postawienia diagnozy. Dlatego rezonans czy EEG nie „pokażą” ADHD — polskie rekomendacje nie zalecają ich rutynowo.
5. Czy z ADHD się wyrasta?
Czasem tak, często nie do końca. Liczby różnią się w zależności od tego, co uznamy za „wyrośnięcie”:
- WHO podaje, że prawie połowa dzieci z ADHD ma objawy także jako nastolatki, a ok. jedna trzecia osób zdiagnozowanych w dzieciństwie wciąż ma trudności w dorosłości.
- Konsensus z 2021 roku przytacza metaanalizę 21 badań: w wieku 25 lat pełne kryteria ADHD spełnia tylko ok. jedna na sześć osób z ADHD w dzieciństwie, ale ok. połowa wciąż ma resztkowe trudności.
Z wiekiem zmienia się też wygląd ADHD. Bieganie po klasie często przechodzi w wewnętrzny niepokój. Na pierwszy plan wychodzą planowanie, terminy i pieniądze. WHO zauważa, że niektóre osoby trafiają do specjalisty dopiero jako nastolatki lub dorośli — często wtedy, gdy wymagania przerastają ich sposoby radzenia sobie. Dzieje się tak np. na studiach, po pierwszej pracy albo po narodzinach dziecka.
Dla dorosłych z późną diagnozą to ważne: ADHD nie zaczęło się nagle w wieku 35 lat. Było wcześniej, tylko długo udawało się je zrównoważyć. O tym, jak ADHD wygląda u dorosłych i co pokazały wieloletnie badania, piszemy w przewodniku ADHD u dorosłych. O emocjach po diagnozie — w tekście późno zdiagnozowane ADHD.
6. Ile osób ma ADHD — na świecie i w Polsce
ADHD to jedno z częstszych zaburzeń rozwoju. Wyniki zależą od metody, więc podajemy kilka źródeł obok siebie:
- Konsensus World Federation of ADHD (2021): ok. 5,9% dzieci i nastolatków oraz ok. 2,5% dorosłych.
- Polskie rekomendacje (PTP, 2025), które powołują się na inne analizy: 7,6% dzieci w wieku 3–12 lat, 5,6% nastolatków w wieku 13–18 lat i 4,4% dorosłych.
Polskie rekomendacje podają szacunek, że w Polsce ADHD może mieć ok. 1 mln osób. Tylko mała część z nich ma rozpoznanie w publicznym systemie. W 2024 roku kod F90 trafił do dokumentacji 6943 dorosłych w publicznej opiece zdrowotnej. To prawie dwa razy więcej niż rok wcześniej (wzrost o 94%), ale wciąż ok. 0,7% osób, które mogą spełniać kryteria. Ile osób zdiagnozowano prywatnie, nie wiadomo — takich danych nikt nie publikuje.
Za mało czy za dużo diagnoz?
W Polsce trwa o to spór. Rekomendacje PTP z 2025 roku pokazują, jak niewielu dorosłych ma rozpoznanie. We wrześniu 2026 roku Katedra i Klinika Psychiatryczna WUM wydała stanowisko, w którym pisze o „coraz liczniejszych głosach” o nadrozpoznawaniu ADHD. Przypomina, że kłopoty z uwagą mogą mieć wiele przyczyn: lęk, depresję, traumę, zaburzenia snu, choroby hormonalne czy używanie substancji. Obie rzeczy mogą być prawdą naraz. Dlatego tak ważna jest staranna diagnoza, a nie szybki test.
Chłopcy i dziewczynki
WHO podaje, że ADHD częściej rozpoznaje się u osób płci męskiej. Dziewczynki i kobiety częściej mają objawy nieuwagi, a chłopcy — nadruchliwości i impulsywności, zwłaszcza w młodszym wieku. Cichą nieuwagę łatwiej przeoczyć niż wiercenie się w ławce. Więcej w tekście ADHD u kobiet.
7. Czy ADHD jest uleczalne? Jak się je leczy
ADHD nie da się wyleczyć tak, jak leczy się zapalenie płuc. Nie ma leku, który usuwa je na stałe. Leczenie ma inny cel: żeby objawy mniej przeszkadzały w życiu. Polskie rekomendacje z 2025 roku opisują to tak:
- Psychoedukacja na początek. Lekarz wyjaśnia, czym jest ADHD, skąd się bierze i co pomaga. Według rekomendacji to podstawa każdego leczenia.
- Terapia i coaching. Terapia poznawczo-behawioralna (CBT), terapia dialektyczno-behawioralna (DBT) i coaching poprawiają codzienne funkcjonowanie. Można z nich korzystać samodzielnie albo razem z lekami.
- Leki. U dorosłych z umiarkowanymi lub dużymi trudnościami to leczenie pierwszego wyboru. Na pierwszej linii są długo działające leki: metylofenidat o przedłużonym uwalnianiu i lisdeksamfetamina. Dalej m.in. atomoksetyna. Część leków z trzeciej linii nie jest w Polsce dostępna lub zarejestrowana w leczeniu ADHD — niektóre wymagają importu docelowego.
Czy leki działają? Duża metaanaliza 133 badań (Cortese i in., 2018) pokazała, że u dorosłych amfetaminy, metylofenidat, bupropion i atomoksetyna zmniejszały objawy bardziej niż placebo w ciągu ok. 12 tygodni. Modafinil nie działał. Część leków częściej niż placebo powodowała rezygnację z powodu skutków ubocznych. O efektach po pół roku czy roku autorzy nie mieli wystarczających danych. Stanowisko WUM z 2026 roku dodaje, że u części osób, zwłaszcza z łagodniejszym przebiegiem, psychoterapia może być leczeniem pierwszego wyboru. Dobór leku to zawsze decyzja z lekarzem — szczegóły w tekście leki na ADHD.
Ważne dla dorosłych w Polsce: leki na ADHD są refundowane tylko dla dzieci i młodzieży. Ministerstwo Zdrowia potwierdziło we wrześniu 2025 roku, że metylofenidat jest refundowany u dzieci powyżej 6. roku życia, a atomoksetyna u dzieci i młodzieży w określonych sytuacjach. Ministerstwo nie prowadziło wtedy postępowań, by rozszerzyć refundację na dorosłych. Dorośli płacą więc za leki pełną cenę.
8. Kto diagnozuje ADHD w Polsce
U dorosłych diagnozę prowadzi i kończy psychiatra — tak mówią rekomendacje PTP z 2025 roku. Psycholog może pomóc, a jego opinia jest cennym uzupełnieniem. Według rekomendacji badanie psychologiczne nie jest jednak konieczne, jeśli lekarz przeprowadzi dokładny wywiad i wykluczy inne przyczyny. Przydaje się przy wątpliwościach albo wielu współistniejących problemach. Zdarza się spór o to, kto może stawiać diagnozę: stanowisko WUM z 2026 roku wymienia psychiatrę i psychologa klinicznego z doświadczeniem.
Co warto wiedzieć przed wizytą:
- Skierowanie nie jest potrzebne. Na NFZ do psychiatry możesz pójść bez skierowania. Od 17 września 2025 roku to samo dotyczy psychologa. Dzieci i młodzież korzystają bez skierowania z pomocy psychologicznej, psychoterapii i opieki środowiskowej.
- Podstawą jest długa rozmowa. Rekomendacje mówią o wywiadzie trwającym co najmniej 90 minut. Polecanym narzędziem jest wywiad DIVA-5, dostępny po polsku.
- Bliscy pomagają, ale nie są warunkiem. Relacja rodzica czy partnera jest przydatna, jednak jej brak nie wyklucza diagnozy.
- To, że lek pomógł, nie jest dowodem. Rekomendacje wprost piszą, że odpowiedź na leki nie jest kryterium diagnostycznym.
Ścieżkę dla dziecka — gdzie zacząć na NFZ i jak przygotować obserwacje — opisujemy w przewodniku objawy ADHD. Całą drogę dorosłego, krok po kroku, znajdziesz w tekście ADHD u dorosłych. Jeśli chcesz najpierw uporządkować swoje doświadczenia, możesz zrobić nasz test na ADHD. To nie jest zwalidowane narzędzie diagnostyczne — pomaga tylko przygotować się do rozmowy ze specjalistą.
9. ADHD i inne stany
ADHD rzadko występuje samo. Przegląd 32 badań o dorosłych (Choi i in., 2022) pokazał, że najczęściej towarzyszą mu zaburzenia związane z używaniem substancji, potem zaburzenia nastroju, lękowe i osobowości. Wszystkie były częstsze niż u osób bez ADHD. Dokładne odsetki mocno różniły się między badaniami, więc ich nie podajemy.
Częste jest też połączenie z autyzmem. W metaanalizie 96 badań (Lai i in., 2019) ADHD miało ok. 28% osób z autyzmem. Stare zasady ICD-10 nie pozwalały rozpoznać obu jednocześnie; ICD-11 już na to pozwala. Więcej w tekście czym jest AuDHD. WHO dodaje, że ADHD często idzie w parze z zaburzeniem koordynacji ruchowej.
Dlaczego to ważne? Lęk czy depresja mogą przykrywać ADHD, a ADHD może wyglądać jak lęk. Każdy z tych stanów trzeba ocenić i leczyć osobno — leczenie jednego nie załatwia drugiego.
10. Mity o ADHD — co mówią badania
- „Każdy ma trochę ADHD.” W pewnym sensie tak — i dlatego to zdanie myli. Metaanaliza badań taksometrycznych (Haslam i in., 2020) pokazała, że większość cech psychicznych, także zaburzeń, układa się na skali, a nie w osobne „pudełka”. ADHD nie znalazło się wśród nielicznych wyjątków. Diagnoza wymaga jednak, by były one wyraźnie silniejsze niż u rówieśników i realnie szkodziły w kilku obszarach życia.
- „To od cukru.” Metaanaliza 7 badań z ponad 25 000 uczestników nie znalazła związku między jedzeniem cukru a ADHD u dzieci i nastolatków.
- „To od telefonów i tabletów.” Brak dowodów, że ekrany powodują ADHD. W badaniu 2587 nastolatków bez wyraźnych objawów ADHD (Ra i in., 2018) częste korzystanie z mediów cyfrowych wiązało się z nieco częstszymi objawami ADHD po dwóch latach. Autorzy nazwali ten związek „umiarkowanym” i zaznaczyli, że nie wiadomo, czy jest przyczynowy.
- „Leki na ADHD prowadzą do uzależnień.” Badania tego nie pokazują, choć różnią się wynikami. Metaanaliza 15 badań (Humphreys i in., 2013) wykazała, że leczenie stymulantami w dzieciństwie ani nie chroni przed późniejszymi uzależnieniami, ani nie zwiększa ich ryzyka. Szwedzkie badanie rejestrowe (Chang i in., 2014) wykazało o 31% mniej nadużywania substancji u osób, którym przepisano leki. Więcej w tekście ADHD a uzależnienia.
- „ADHD mają tylko niegrzeczni chłopcy.” Nie. U dziewczynek i kobiet częściej dominuje cicha nieuwaga. WHO zauważa też, że część osób trafia do specjalisty dopiero jako dorośli.
- „Jak ktoś skończył studia, to nie ma ADHD.” Wykształcenie niczego nie wyklucza. Polskie rekomendacje przypominają, że np. wysoka inteligencja może w dzieciństwie maskować objawy, a duży wysiłek włożony w ukrywanie trudności jest obciążeniem.
11. Najczęstsze pytania
Co to jest ADHD w prostych słowach?
ADHD to sposób działania mózgu, z którym człowiek przychodzi na świat albo który kształtuje się bardzo wcześnie. Utrudnia skupienie na tym, co nudne, hamowanie pierwszego odruchu i wyciszenie się. Zaczyna się w dzieciństwie. U części osób słabnie z wiekiem, u innych zostaje na dorosłość. Lekarze nazywają je zaburzeniem neurorozwojowym.
Co oznacza skrót ADHD?
ADHD to skrót od angielskiego „attention-deficit/hyperactivity disorder”. Po polsku mówi się „zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi”. W polskiej klasyfikacji ICD-10 rozpoznanie ma kod F90 i nazwę „zaburzenia hiperkinetyczne”. Starszy skrót ADD pochodzi z amerykańskiej klasyfikacji z 1980 roku; od 1987 roku używa się nazwy ADHD.
Czy ADHD to choroba psychiczna?
Formalnie ADHD jest w rozdziale klasyfikacji ICD-10 „Zaburzenia psychiczne i zaburzenia zachowania”, w grupie zaburzeń, które zaczynają się zwykle w dzieciństwie. Nowsza klasyfikacja WHO (ICD-11) i polskie rekomendacje psychiatryczne z 2025 roku nazywają je zaburzeniem lub stanem neurorozwojowym. Nie jest to choroba, którą się „łapie” w dorosłości, tylko inny przebieg rozwoju mózgu, który może utrudniać życie.
Czy ADHD to upośledzenie?
Nie. Niepełnosprawność intelektualna (w starszym języku ICD-10: upośledzenie umysłowe, kody F70–F79) i ADHD (F90) to dwa osobne rozpoznania. Mogą wystąpić razem, ale jedno nie oznacza drugiego. Czy ADHD daje prawo do orzeczenia o niepełnosprawności, to inne pytanie — opisujemy je w osobnym tekście.
Skąd się bierze ADHD?
Najczęściej z połączenia wielu czynników genetycznych i środowiskowych, z których każdy osobno ma bardzo mały wpływ. Tak podsumowuje badania międzynarodowy konsensus World Federation of ADHD z 2021 roku. Do czynników środowiskowych należy m.in. bardzo wczesny poród lub bardzo niska masa urodzeniowa. Badania nie znalazły związku między cukrem a ADHD u dzieci, a związek z ekranami jest słaby i nie wiadomo, czy przyczynowy.
Czy ADHD jest dziedziczne?
W dużym stopniu tak. ADHD często występuje w rodzinach, a w badaniach bliźniąt odziedziczalność wynosi ok. 74%. To nie znaczy, że dziecko dziedziczy ADHD z prawdopodobieństwem 74%. Liczba mówi, jak duża część różnic między ludźmi w populacji wiąże się z różnicami w genach. Nie ma jednego „genu ADHD” — działają tysiące drobnych wariantów.
Jak zachowuje się osoba z ADHD?
Bardzo różnie. Dziecko może dużo się ruszać, przerywać i gubić rzeczy. Dorosły częściej spóźnia się, odkłada nudne sprawy, gubi wątek w rozmowie i czuje wewnętrzny niepokój. Przy czymś bardzo ciekawym ta sama osoba potrafi skupić się na długo. WHO zaznacza też, że u osób z ADHD często występują trudności z regulacją emocji i niska tolerancja frustracji.
Jakie są 3 główne objawy ADHD?
Zwykle wymienia się nieuwagę, nadruchliwość i impulsywność. Klasyfikacje DSM-5 i ICD-11 łączą dwie ostatnie w jedną grupę. O ADHD można myśleć dopiero wtedy, gdy te cechy trwają długo, widać je w różnych miejscach, wyraźnie odstają od wieku i realnie przeszkadzają w nauce, pracy lub relacjach. Pełną listę objawów opisujemy w osobnym przewodniku.
Czy ADHD można wyleczyć?
Nie ma leku, który usuwa ADHD. Można jednak wyraźnie zmniejszyć trudności. Polskie rekomendacje z 2025 roku stawiają na pierwszym miejscu psychoedukację, a do tego terapię (np. CBT), coaching i — przy umiarkowanych lub dużych trudnościach — leki. U części osób objawy z wiekiem słabną same, u innych zostają na całe życie.
Kto diagnozuje ADHD w Polsce?
U dorosłych diagnozę stawia psychiatra. Według polskich rekomendacji opinia psychologa jest cenna, ale nie zawsze konieczna. Na NFZ do psychiatry i do psychologa nie potrzebujesz skierowania (do psychologa od 17 września 2025 roku). U dzieci i nastolatków do psychiatry, psychologa i ośrodków środowiskowej opieki też nie potrzeba skierowania. Test online nie zastąpi diagnozy.
Czytaj dalej
Powiązane przewodniki
12. Źródła i data aktualizacji
Liczby i zalecenia na tej stronie sprawdziliśmy w poniższych źródłach. Klasyfikacje, rekomendacje i przepisy czytaliśmy w pełnych tekstach, badania — w streszczeniach lub pełnych tekstach. Większość badań pochodzi spoza Polski; polskie dane o liczbie rozpoznań pochodzą z rekomendacji PTP.
Klasyfikacje
- WHO (2024). Clinical descriptions and diagnostic requirements for ICD-11 mental, behavioural or neurodevelopmental disorders (CDDR) — 6A05 Attention deficit hyperactivity disorder, s. 142–148. iris.who.int
- Międzynarodowa Statystyczna Klasyfikacja Chorób i Problemów Zdrowotnych ICD-10, tom I, wyd. 2008 — rozdział V (F00–F99), F70–F79, F90, F98.8. cez.gov.pl
- Ministerstwo Zdrowia. Odpowiedzi na zadawane pytania dotyczące ICD-11 (wersja ICD-10 obowiązująca w Polsce, brak daty wdrożenia ICD-11). gov.pl
- Lange K.W. i in. (2010). The history of attention deficit hyperactivity disorder. Attention Deficit and Hyperactivity Disorders 2(4):241–255. doi.org/10.1007/s12402-010-0045-8
Polskie rekomendacje i stanowiska
- Gondek T.M. i in. (2025). Diagnostyka i postępowanie terapeutyczne u dorosłych z ADHD. Rekomendacje Sekcji Kształcenia Specjalizacyjnego Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego i koalicji organizacji na rzecz osób z ADHD — aktualizacja 2025. Psychiatria Spersonalizowana 4:e80–e115. doi.org/10.5114/psychs.2025.154273
- Katedra i Klinika Psychiatryczna WUM (17 września 2026). Stanowisko w sprawie ADHD u dorosłych (opublikowane przez Polskie Towarzystwo Psychiatryczne). psychiatria.org.pl
Przepisy i dokumenty urzędowe
- Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tekst jedn. Dz.U. 2025 poz. 1461) — art. 57 ust. 2 pkt 7, 7b i 15. isap.sejm.gov.pl
- Ustawa z 5 sierpnia 2025 r. o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej… (Dz.U. 2025 poz. 1211; ogłoszona 2 września 2025 r., weszła w życie po 14 dniach). isap.sejm.gov.pl
- Ministerstwo Zdrowia (22 września 2025). Odpowiedź na interpelację nr 11973 w sprawie refundacji leków na ADHD. sejm.gov.pl
Badania
- Faraone S.V. i in. (2021). The World Federation of ADHD International Consensus Statement: 208 evidence-based conclusions about the disorder. Neuroscience & Biobehavioral Reviews 128:789–818. doi.org/10.1016/j.neubiorev.2021.01.022
- Faraone S.V., Larsson H. (2019). Genetics of attention deficit hyperactivity disorder. Molecular Psychiatry 24(4):562–575. doi.org/10.1038/s41380-018-0070-0
- Volkow N.D. i in. (2009). Evaluating dopamine reward pathway in ADHD: clinical implications. JAMA 302(10):1084–1091. doi.org/10.1001/jama.2009.1308
- Fusar-Poli P. i in. (2012). Striatal dopamine transporter alterations in ADHD: pathophysiology or adaptation to psychostimulants? A meta-analysis. American Journal of Psychiatry 169(3):264–272. doi.org/10.1176/appi.ajp.2011.11060940
- Cortese S. i in. (2018). Comparative efficacy and tolerability of medications for attention-deficit hyperactivity disorder in children, adolescents, and adults: a systematic review and network meta-analysis. The Lancet Psychiatry 5(9):727–738. doi.org/10.1016/S2215-0366(18)30269-4
- Choi W.S. i in. (2022). The prevalence of psychiatric comorbidities in adult ADHD compared with non-ADHD populations: a systematic literature review. PLoS One 17(11):e0277175. doi.org/10.1371/journal.pone.0277175
- Lai M.-C. i in. (2019). Prevalence of co-occurring mental health diagnoses in the autism population: a systematic review and meta-analysis. The Lancet Psychiatry 6(10):819–829. doi.org/10.1016/S2215-0366(19)30289-5
- Haslam N. i in. (2020). Dimensions over categories: a meta-analysis of taxometric research. Psychological Medicine 50(9):1418–1432. doi.org/10.1017/S003329172000183X
- Ra C.K. i in. (2018). Association of digital media use with subsequent symptoms of attention-deficit/hyperactivity disorder among adolescents. JAMA 320(3):255–263. doi.org/10.1001/jama.2018.8931
- Humphreys K.L., Eng T., Lee S.S. (2013). Stimulant medication and substance use outcomes: a meta-analysis. JAMA Psychiatry 70(7):740–749. doi.org/10.1001/jamapsychiatry.2013.1273
- Chang Z. i in. (2014). Stimulant ADHD medication and risk for substance abuse. Journal of Child Psychology and Psychiatry 55(8):878–885. doi.org/10.1111/jcpp.12164
Aktualizacja: 13 października 2026. Stronę przejrzymy ponownie, gdy Polska ustali datę wdrożenia ICD-11, zmienią się zasady refundacji leków na ADHD albo ukażą się nowe polskie rekomendacje.
Tylko informacja — nie porada medyczna ani diagnoza. Wynik testu online nie zastąpi wizyty u psychiatry. O lekach decyduj razem z lekarzem.