1. Co to jest autyzm atypowy (F84.1)?
Autyzm atypowy to nazwa jednego z kodów w polskim wydaniu ICD-10 – klasyfikacji, według której lekarze w Polsce wpisują rozpoznania. Kod F84.1 należy do grupy F84 „Całościowe zaburzenia rozwojowe”. Cała ta grupa opisuje odmienności w interakcjach społecznych, w sposobie komunikacji oraz „ograniczony i stereotypowy repertuar zainteresowań i aktywności”.
Polska ICD-10 definiuje autyzm atypowy tak:
„Autyzm atypowy różni się od autyzmu dziecięcego wiekiem, w którym się pojawia, bądź niespełnianiem wszystkich trzech wspomnianych kryteriów diagnostycznych.”
Dalej tekst wyjaśnia, że kategorii używa się, gdy odmienny rozwój pojawia się dopiero po 3. roku życia i gdy w jednym lub dwóch z trzech obszarów nie ma widocznych odchyleń, mimo charakterystycznych trudności w pozostałych. Te trzy obszary to:
- interakcje społeczne – np. jak dziecko nawiązuje kontakt i odpowiada na kontakt innych,
- komunikacja – mowa, gesty, mimika, rozumienie rozmowy,
- zachowanie – ograniczone, stereotypowe, powtarzające się zachowania i zainteresowania.
Warto zauważyć jedną rzecz. Pierwsze zdanie definicji mówi o późniejszym początku albo niepełnym obrazie. Drugie, czytane dosłownie, łączy oba warunki słowem „oraz”. Ta sama niejasność jest w angielskim tekście WHO („either… or”, a potem „and”). Z samego kodu nie dowiesz się więc, który powód zadecydował. Jeśli chcesz to wiedzieć, zapytaj osobę, która stawiała diagnozę.
Wszystkie kody F84 i to, jak autyzm rozumie się dziś szerzej, omawiamy w przewodniku czym jest autyzm (spektrum autyzmu).
2. Autyzm atypowy a autyzm dziecięcy i zespół Aspergera
Te trzy kody różnią się tym, kiedy pojawił się odmienny rozwój i ile obszarów obejmuje – a nie tym, jak „mocny” jest autyzm. Poniżej zestawienie według tekstu polskiej ICD-10.
| Kod | Początek | Obszary | Co jeszcze mówi opis |
|---|---|---|---|
| F84.0 Autyzm dziecięcy | Odmienny rozwój przed 3. rokiem życia | Wszystkie trzy: interakcje społeczne, komunikacja, ograniczone i powtarzalne zachowania | Często dochodzą fobie, zaburzenia snu i odżywiania, napady złości i (auto)agresji |
| F84.1 Autyzm atypowy | Może pojawić się dopiero po 3. roku życia | W jednym lub dwóch obszarach brak wyraźnych odmienności, w pozostałych są | Według ICD-10 najczęściej u osób z głęboką niepełnosprawnością intelektualną lub ciężkim zaburzeniem rozumienia mowy |
| F84.5 Zespół Aspergera | Opis nie podaje granicy wieku | Interakcje społeczne i powtarzalne zainteresowania jak w autyzmie | Bez ogólnego opóźnienia mowy i rozwoju poznawczego |
Autyzm dziecięcy a atypowy
„Dziecięcy” w nazwie F84.0 nie oznacza, że chodzi o dziecko. Oznacza, że odmienny rozwój był widoczny przed 3. rokiem życia. Dlatego dorosły też może mieć rozpoznany autyzm dziecięcy, a dziecko – autyzm atypowy. Przy F84.0 muszą być spełnione kryteria we wszystkich trzech obszarach. Przy F84.1 – nie.
Autyzm atypowy a zespół Aspergera
Tu kryterium jest inne. Zespół Aspergera opisuje te same trudności w kontaktach i powtarzalne zainteresowania co autyzm, ale „przede wszystkim” bez ogólnego opóźnienia rozwoju mowy i funkcji poznawczych. Autyzm atypowy nie jest zdefiniowany przez poziom mowy czy inteligencji, tylko przez późniejszy początek albo niepełny obraz. Więcej o samym F84.5 i sporach wokół tej nazwy piszemy w przewodniku zespół Aspergera – co to jest.
Granice między tymi kodami nie są ostre. Amerykańskie Towarzystwo Psychiatryczne (APA) uzasadniało rezygnację z podtypów w DSM-5 tym, że osobne rozpoznania nie były spójnie stawiane w różnych ośrodkach. To samo dziecko mogło więc w dwóch miejscach dostać dwa różne kody.
3. Objawy autyzmu atypowego – jak może zachowywać się dziecko
Objawy autyzmu atypowego to te same cechy co w każdym autyzmie – tylko nie we wszystkich obszarach albo nie od najwcześniejszych lat. Nie ma osobnej listy „objawów atypowych”. Kod opisuje przebieg, a nie inny zestaw zachowań.
Poniżej przykłady z opisu autyzmu w podręczniku diagnostycznym WHO do ICD-11. U konkretnego dziecka część z nich będzie wyraźna, część słaba albo wcale.
Kontakty i komunikacja
- trudność w rozpoczęciu i podtrzymaniu rozmowy albo wspólnej zabawy,
- mowa słabo połączona z gestami, mimiką czy kontaktem wzrokowym,
- rzadkie dzielenie się zainteresowaniami z innymi,
- trudność w odczytaniu, co czuje druga osoba, i w reagowaniu na to,
- kłopot z nawiązaniem i utrzymaniem przyjaźni z rówieśnikami.
Rutyny, zainteresowania i zmysły
- silny niepokój przy drobnych zmianach w znanym otoczeniu albo przy niespodziewanych zdarzeniach,
- przywiązanie do stałych tras, pór posiłków albo ścisłych zasad w zabawie,
- układanie przedmiotów w rzędy lub w określonym porządku,
- powtarzalne ruchy, np. kołysanie, chodzenie na palcach, ruchy dłoni,
- bardzo silne zainteresowania albo przywiązanie do konkretnych przedmiotów,
- nad- lub podwrażliwość na dźwięki, światło, zapachy, faktury ubrań i jedzenia, ciepło, zimno czy ból.
WHO zaznacza też, że cechy mogą stać się w pełni widoczne dopiero wtedy, gdy wymagania społeczne przerosną możliwości dziecka – np. w przedszkolu czy szkole. To dobrze tłumaczy, dlaczego u części dzieci rodzice i nauczyciele zauważają różnice dopiero po 3. roku życia.
Pełną listę cech według wieku znajdziesz w przewodniku objawy autyzmu u dzieci i dorosłych, a sygnały, które zwracają uwagę najwcześniej, w tekście oznaki autyzmu. O tym, jak rozwój wygląda u neuroatypowych dzieci w różnym wieku, piszemy w przewodniku neuroróżnorodne dzieci.
4. Czy autyzm atypowy to „lżejszy” autyzm?
Nie. „Atypowy” znaczy tu „nietypowy dla definicji autyzmu dziecięcego”, a nie „łagodniejszy”. Kod nie mówi nic o tym, ile wsparcia ktoś potrzebuje.
Polska ICD-10 mówi wprost coś, co w internecie zwykle się pomija: autyzm atypowy „występuje najczęściej u osób głęboko upośledzonych i u osób z ciężkim specyficznym zaburzeniem rozwojowym rozumienia mowy”. Dziś zamiast „upośledzenia” mówi się o niepełnosprawności intelektualnej. Pod kodem F84.1 ICD-10 wymienia też określenie „upośledzenie umysłowe z cechami autystycznymi”. W razie potrzeby klasyfikacja każe dodać wtedy kod niepełnosprawności intelektualnej (F70–F79).
Jednocześnie ten sam kod dostają osoby, które mówią płynnie, uczą się dobrze i potrzebują wsparcia głównie w kontaktach albo przy przeciążeniu bodźcami. Dlatego z samego „F84.1” nie da się wyczytać, jak ktoś funkcjonuje. Do tego potrzebny jest opis z diagnozy.
Spotykane określenie „autyzm atypowy wysokofunkcjonujący” łączy kod z potoczną etykietą, której nie ma w żadnej klasyfikacji. Dlaczego takie etykiety wprowadzają w błąd, wyjaśniamy w tekście autyzm wysokofunkcjonujący – co to znaczy.
5. Autyzm atypowy u dorosłych i nastolatków
Dorosły lub nastolatek może dostać rozpoznanie autyzmu atypowego wtedy, gdy trudno ustalić, czy odmienny rozwój był widoczny przed 3. rokiem życia. Po kilkudziesięciu latach często nie ma już dokumentacji, a rodzice mogą niewiele pamiętać.
Podręcznik diagnostyczny WHO do ICD-11 (2024) ma tabelę dla lekarzy, którzy rozpoznają według ICD-11, a muszą wpisać kod ICD-10. Przy autyzmie radzi: użyj F84.1, jeśli nie jest jasne, że początek był przed 3. rokiem życia – pamiętając, że ludzie mogą trafić do specjalisty dużo później. Ta sama tabela radzi F84.5, gdy nie ma ogólnych trudności intelektualnych ani w używaniu mowy. To wskazówka WHO, a nie polski przepis. Nie znaleźliśmy danych, jak często polscy diagności z niej korzystają.
Ten sam podręcznik pisze, że niektóre osoby w spektrum radzą sobie w wielu sytuacjach dzięki „wyjątkowemu wysiłkowi” i z zewnątrz nie widać ich trudności – a rozpoznanie autyzmu nadal jest wtedy właściwe. Ten wysiłek ma swoją cenę. Opisujemy go w tekście maskowanie autystyczne.
Jeśli jako dorosły zastanawiasz się nad diagnozą, zacznij od przewodnika diagnoza autyzmu u dorosłych. Nasz test na autyzm dla dorosłych pomoże uporządkować myśli przed wizytą. To nie jest zwalidowane narzędzie i nie daje diagnozy. O życiu z rozpoznaniem w dorosłości piszemy w tekście autyzm u dorosłych.
6. Autyzm atypowy w ICD-11 i DSM-5
W nowszych klasyfikacjach autyzmu atypowego już nie ma. Zarówno amerykańska DSM-5 z 2013 roku, jak i ICD-11 Światowej Organizacji Zdrowia połączyły podtypy w jedno zaburzenie ze spektrum autyzmu.
- DSM-5: zamiast czterech osobnych rozpoznań jest jedno – zaburzenie ze spektrum autyzmu (ASD). APA podaje, że objawy muszą występować od wczesnego dzieciństwa, nawet jeśli zostają zauważone później.
- ICD-11: kod 6A02 „Zaburzenie ze spektrum autyzmu”. Zamiast nazw podtypów lekarz opisuje dwie rzeczy: czy występuje niepełnosprawność intelektualna i w jakim stopniu jest ograniczona mowa funkcjonalna, czyli używanie mowy do porozumiewania się.
A co w Polsce?
W Polsce ICD-11 jeszcze nie obowiązuje. W odpowiedzi na zapytanie poselskie z lipca 2025 roku Ministerstwo Zdrowia napisało, że w systemie ochrony zdrowia stosuje się ICD-10, a datę wejścia ICD-11 ogłosi z wyprzedzeniem, gdy system będzie gotowy. Polskie tłumaczenie ICD-11 ma według ministerstwa charakter „przedostateczny”. Do 16 października 2026 roku nie znaleźliśmy komunikatu o dacie wdrożenia.
Ma to znaczenie praktyczne. W 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił decyzje w sprawie dzieci z rozpoznaniem autyzmu, w której organ odwoławczy powołał się na ICD-11. Sąd napisał, że ICD-11 „jeszcze nie obowiązuje w polskim porządku prawnym”, więc nie ma znaczenia, że połączyła ona grupę F84 w jedną kategorię. Dopóki obowiązuje ICD-10, kod F84.1 jest więc zwykłym rozpoznaniem z grupy F84 w dokumentach medycznych, szkolnych i urzędowych.
7. Jak wygląda diagnoza autyzmu atypowego w Polsce
Rozpoznanie medyczne z kodem ICD-10 – takie, jakiego wymagają np. poradnie przy orzeczeniach – wystawia lekarz psychiatra, u dzieci psychiatra dzieci i młodzieży. Opiera się na wywiadzie, obserwacji i badaniu psychologicznym, które przeprowadza psycholog. Poradnia psychologiczno-pedagogiczna wydaje opinie i orzeczenia dla szkoły, a nie diagnozę medyczną.
Na NFZ do psychiatry i do psychologa nie potrzeba skierowania – tak stanowi art. 57 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej. Czas oczekiwania i ceny prywatnej diagnozy bardzo się różnią, dlatego ich tu nie podajemy.
Jeśli na zaświadczeniu widzisz F84.1, warto zapytać diagnostę:
- Dlaczego F84.1, a nie F84.0 lub F84.5?
- Czy chodzi o późniejszy początek, czy o to, że któryś obszar nie spełnia kryteriów? Który?
- Czy stwierdzono niepełnosprawność intelektualną albo trudności w rozumieniu mowy?
- Jakie wsparcie zaleca Pan/Pani w domu, przedszkolu lub szkole?
- Czy mogę dostać pisemny opis wyników badania, a nie tylko kod?
Opis jest często ważniejszy niż sam kod. To on mówi szkole, terapeucie i Tobie, czego dziecko potrzebuje.
8. Autyzm atypowy w szkole i orzeczenia
Autyzm atypowy może być podstawą do starania się o orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego i o orzeczenie o niepełnosprawności. Przepisy nie rozróżniają jednak kodów F84.0 i F84.1 – decyduje ocena funkcjonowania.
Orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego
Wydaje je zespół orzekający w publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej. Rozporządzenie Ministra Edukacji z 2026 roku wymienia wśród rodzajów niepełnosprawności „autyzm, w tym zespół Aspergera” i nie dzieli go na kody. Do wniosku składanego ze względu na autyzm rodzic dołącza:
- zaświadczenie lekarskie z rozpoznaniem i kodem zgodnym z aktualnie obowiązującą klasyfikacją ICD – od specjalisty psychiatrii dzieci i młodzieży lub psychiatrii (także lekarza w trakcie specjalizacji),
- wyniki badań ważnych dla oceny codziennego funkcjonowania oraz kopię dokumentacji z leczenia.
Zespół orzekający sam opisuje funkcjonowanie dziecka. Rodzice mogą uczestniczyć w posiedzeniu zespołu i przedstawić swoje stanowisko. Szkoła lub przedszkole ma potem obowiązek realizować zalecenia z orzeczenia i przygotować indywidualny program edukacyjno-terapeutyczny (IPET).
Orzeczenie o niepełnosprawności
W orzecznictwie o niepełnosprawności autyzm ma symbol 12-C – „całościowe zaburzenia rozwojowe”, czyli całą grupę F84. Dla osób od 16. roku życia rozporządzenie o orzekaniu opisuje te zaburzenia jako powstałe przed 16. rokiem życia, „z utrwalonymi zaburzeniami interakcji społecznych lub komunikacji werbalnej oraz stereotypiami zachowań, zainteresowań i aktywności o co najmniej umiarkowanym stopniu nasilenia”. U dzieci przed 16. rokiem życia wydaje się orzeczenie o niepełnosprawności bez stopnia. Ustawa o rehabilitacji wymaga wtedy m.in., by dziecko potrzebowało opieki lub pomocy w podstawowych potrzebach życiowych w stopniu większym niż osoba w tym wieku, przez ponad 12 miesięcy.
W obu przypadkach liczy się to, jak trudności wpływają na codzienne życie, a nie nazwa kodu. Szerzej o tym, czy autyzm jest niepełnosprawnością w sensie prawa, piszemy w przewodniku czy autyzm to choroba.
9. Czy autyzm atypowy jest uleczalny?
Nie, bo nie jest chorobą, którą się leczy, tylko sposobem rozwoju mózgu, który trwa całe życie. To samo dotyczy każdego kodu z grupy F84. Pytanie, które warto zadać zamiast tego, brzmi: co pomoże temu konkretnemu dziecku lub dorosłemu żyć dobrze?
WHO pisze, że możliwości i potrzeby osób autystycznych są różne i mogą zmieniać się z czasem. Dodaje, że wsparcie psychospołeczne oparte na dowodach może poprawić komunikację i umiejętności społeczne, z korzyścią dla jakości życia osób autystycznych i ich opiekunów. Według WHO takie wsparcie trzeba projektować i prowadzić z udziałem samych osób autystycznych.
WHO podkreśla też, że po diagnozie dzieci, nastolatki i dorośli oraz ich opiekunowie powinni dostać informacje, usługi i praktyczne wsparcie dopasowane do zmieniających się potrzeb – we współpracy ochrony zdrowia ze szkołą, pracą i pomocą społeczną. Osobno trzeba diagnozować i leczyć to, co często współwystępuje z autyzmem, np. padaczkę, lęk, depresję czy ADHD. Uważaj na obietnice „wyleczenia” i na metody, których celem jest oduczenie dziecka autystycznych zachowań, które nikomu nie szkodzą. Co mówią badania o skuteczności terapii i dlaczego nie polecamy ABA, opisujemy w przewodniku czy autyzm jest wyleczalny.
10. Rokowania przy autyzmie atypowym – co wiadomo, a czego nie
Rokowań nie da się odczytać z samego kodu F84.1. Ten sam kod może dotyczyć dziecka z głęboką niepełnosprawnością intelektualną i bez mowy oraz nastolatka, który dobrze się uczy, ale męczy się w kontaktach z rówieśnikami. Ich drogi będą bardzo różne.
Badań, które śledzą losy osób właśnie z autyzmem atypowym, jest mało. Najbliższe jest norweskie badanie Mordre i wsp. (2012). Porównano w nim 74 osoby z autyzmem i 39 z PDD-NOS – amerykańską kategorią „zbiorczą” dla obrazów niepasujących do pełnych kryteriów. Po 17–38 latach grupy różniły się istotnie tylko jednym: rentę z powodu niepełnosprawności dostało 89% osób z autyzmem i 72% z PDD-NOS. Małżeństwa, przestępczość i śmiertelność nie różniły się istotnie. Autorzy uznali, że to wspiera opis autyzmu jako jednego spektrum. To jedno, stare i małe badanie – nie przenoś jego liczb na swoje dziecko.
Więcej mówi to, co WHO pisze o całym spektrum:
- poziom mowy funkcjonalnej i zdolności intelektualnych – dlatego ICD-11 opisuje je osobno przy każdej diagnozie autyzmu,
- stany współwystępujące, np. padaczka, depresja, lęk czy ADHD,
- postawy otoczenia i poziom wsparcia od państwa i samorządu – WHO nazywa je ważnymi czynnikami jakości życia,
- potrzeby, które według WHO mogą zmieniać się z czasem – rokowanie z dzieciństwa nie jest wyrokiem.
WHO podsumowuje to tak: część osób autystycznych żyje samodzielnie, a część potrzebuje opieki i wsparcia przez całe życie. Obie drogi zaczynają się od tych samych kodów. Jeśli chcesz śledzić, co pomaga Tobie lub dziecku w codzienności, możesz prowadzić notatki w naszym trackerze objawów.
11. Pytania o autyzm atypowy
Co to jest autyzm atypowy?
To rozpoznanie z polskiej klasyfikacji ICD-10 o kodzie F84.1. Według jej tekstu autyzm atypowy różni się od autyzmu dziecięcego wiekiem, w którym się pojawia, albo tym, że nie spełnia wszystkich trzech kryteriów: odmienności w interakcjach społecznych, w komunikacji i w postaci ograniczonych, powtarzalnych zachowań. To nadal autyzm z tej samej grupy F84.
Czym autyzm atypowy różni się od autyzmu dziecięcego?
Autyzm dziecięcy (F84.0) wymaga, by odmienny rozwój był widoczny przed 3. rokiem życia i obejmował wszystkie trzy obszary. Autyzm atypowy (F84.1) stosuje się, gdy różnice pojawiły się później albo gdy w jednym lub dwóch obszarach nie są na tyle wyraźne, by spełnić kryteria. Słowo „dziecięcy” mówi o początku, a nie o wieku osoby.
Jak zachowuje się dziecko z autyzmem atypowym?
Nie ma jednego wzoru. Mogą to być trudności w rozmowie i zabawie z rówieśnikami, rzadkie dzielenie się zainteresowaniami, silne przywiązanie do rutyn, powtarzalne ruchy albo nad- lub podwrażliwość na dźwięki, światło czy faktury. W autyzmie atypowym część z tych obszarów jest wyraźnie inna, a część nie. Który – to powinno być opisane w dokumentacji z diagnozy.
Czy autyzm atypowy to lżejsza forma autyzmu?
Nie. Kod nie mówi nic o tym, ile wsparcia ktoś potrzebuje. Polska ICD-10 pisze nawet, że autyzm atypowy występuje najczęściej u osób z głęboką niepełnosprawnością intelektualną i z ciężkim zaburzeniem rozumienia mowy. U innych osób ten sam kod może oznaczać późno zauważony autyzm bez takich trudności.
Autyzm atypowy a zespół Aspergera – czym się różnią?
Zespół Aspergera (F84.5) opisuje te same trudności w kontaktach i powtarzalne zainteresowania co autyzm, ale bez ogólnego opóźnienia mowy i rozwoju poznawczego. Autyzm atypowy (F84.1) jest określony inaczej: przez późniejszy początek albo niepełny obraz. Oba kody należą do grupy F84, a ICD-11 i DSM-5 łączą je w jedno spektrum autyzmu.
Czy autyzm atypowy jest uleczalny?
Autyzm atypowy, tak jak każdy autyzm, to sposób rozwoju trwający całe życie, a nie choroba, którą da się wyleczyć. WHO pisze, że możliwości i potrzeby osób autystycznych są różne i mogą się zmieniać z czasem, a wsparcie oparte na dowodach może poprawić komunikację i jakość życia. Celem jest dobre życie w spektrum, nie „wyjście” z niego.
Jakie są rokowania przy autyzmie atypowym?
Nie da się ich podać na podstawie samego kodu. Rozwój zależy m.in. od mowy, zdolności poznawczych, chorób współwystępujących i od tego, jakie wsparcie dziecko dostaje. W norweskim badaniu, w którym dzieci obserwowano przez 17–38 lat, dalsze losy osób z „klasycznym” autyzmem i z kategorią zbiorczą (PDD-NOS) różniły się niewiele.
Czy autyzm atypowy daje prawo do orzeczenia o niepełnosprawności?
Sam kod nie wystarcza i nie przekreśla szans. W orzecznictwie autyzm ma symbol 12-C – „całościowe zaburzenia rozwojowe”, czyli całą grupę F84. Zespół orzekający ocenia, jak trudności ograniczają codzienne życie. U osób od 16. roku życia rozporządzenie opisuje kryteria dla całościowych zaburzeń rozwojowych o co najmniej umiarkowanym nasileniu.
Czy z autyzmem atypowym można dostać orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego?
Rozporządzenie o orzeczeniach poradni psychologiczno-pedagogicznych mówi o „autyzmie, w tym zespole Aspergera” i nie wymienia osobno kodów F84. Do wniosku dołącza się zaświadczenie od psychiatry dzieci i młodzieży lub psychiatry z rozpoznaniem i kodem ICD. O wydaniu orzeczenia decyduje zespół orzekający w poradni.
Czy autyzm atypowy jest w ICD-11 i DSM-5?
Nie jako osobna kategoria. DSM-5 z 2013 roku i ICD-11 połączyły podtypy w jedno zaburzenie ze spektrum autyzmu (w ICD-11 kod 6A02). W Polsce w dokumentacji nadal stosuje się ICD-10, więc kod F84.1 wciąż pojawia się na zaświadczeniach.
Czytaj dalej
Powiązane przewodniki
Napisane przez neuroatypowych dorosłych.
12. Źródła i data aktualizacji
Definicje cytujemy z tekstów klasyfikacji, a przepisy z tekstów aktów w Dzienniku Ustaw. Wszystko przeczytaliśmy 16 października 2026 roku. Gdzie danych brak – jak przy tym, jak często polscy diagności używają F84.1 – piszemy to otwarcie.
Klasyfikacje
- Centrum e-Zdrowia. Międzynarodowa Statystyczna Klasyfikacja Chorób i Problemów Zdrowotnych ICD-10, Tom I, wyd. 2008 – rozdział V: F84, F84.0, F84.1 (s. 248), F84.5 (s. 249). cez.gov.pl
- World Health Organization. ICD-10 Version 2019 – F84.1 Atypical autism. icd.who.int
- World Health Organization (2024). Clinical descriptions and diagnostic requirements for ICD-11 mental, behavioural and neurodevelopmental disorders (CDDR) – 6A02 Autism spectrum disorder (s. 124–125) i tabela ICD-11 → ICD-10 (s. 754–756). who.int
- American Psychiatric Association (2013). DSM-5 Autism Spectrum Disorder Fact Sheet. psychiatry.org
ICD-11 w Polsce
- Ministerstwo Zdrowia (25 lipca 2025). Odpowiedź na zapytanie poselskie nr 2599 w sprawie obowiązującej w Polsce klasyfikacji chorób ICD. api.sejm.gov.pl
- Ministerstwo Zdrowia. Odpowiedzi na zadawane pytania dotyczące ICD-11 (tłumaczenie „przedostateczne”). gov.pl
- Wyrok WSA w Gdańsku z 4 czerwca 2025 r., sygn. II SA/Gd 92/25 (Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). orzeczenia.nsa.gov.pl
Przepisy
- Rozporządzenie Ministra Edukacji z 2 marca 2026 r. w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych, Dz.U. 2026 poz. 428 – § 4 ust. 4, § 6 ust. 6, wzór orzeczenia. api.sejm.gov.pl
- Rozporządzenie w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności, t.j. Dz.U. 2026 poz. 677 – § 32 ust. 1 pkt 12 i ust. 2 (symbol 12-C). api.sejm.gov.pl
- Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych, niedostosowanych społecznie i zagrożonych niedostosowaniem społecznym, t.j. Dz.U. 2020 poz. 1309 – § 5 i § 6 (realizacja zaleceń z orzeczenia, IPET). api.sejm.gov.pl
- Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, t.j. Dz.U. 2026 poz. 884 – art. 1 i art. 4a. api.sejm.gov.pl
- Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, t.j. Dz.U. 2025 poz. 1461 – art. 57 ust. 2 pkt 7 i 7b (psychiatra i psycholog bez skierowania). api.sejm.gov.pl
Badania i WHO
- Światowa Organizacja Zdrowia. Autism – fact sheet, 17 września 2025 (różne i zmienne potrzeby, wsparcie psychospołeczne, udział osób autystycznych). who.int
- Mordre M., Groholt B., Knudsen A.K., Sponheim E., Mykletun A., Myhre A.M. (2012). Is long-term prognosis for pervasive developmental disorder not otherwise specified different from prognosis for autistic disorder? Findings from a 30-year follow-up study. Journal of Autism and Developmental Disorders 42(6):920–928. doi.org/10.1007/s10803-011-1319-5
Aktualizacja: 16 października 2026. Gdy Polska wprowadzi ICD-11, opis kodów na tej stronie się zmieni.